Gdy rozpada się związek, należy uregulować kontakty rodziców z dzieckiem. Jeśli dorośli ludzie umieją się porozumieć, a sąd wcześniej nie ograniczył lub nie pozbawił któregoś z rodziców prawa do kontaktów z dzieckiem, każdy z rodziców ma prawo spędzać z dzieckiem tyle samo czasu. Co dzieje się jednak w sytuacji, gdy rodzice nie mogą się porozumieć? I co zrobić, by zmienić orzeczenie sądu ustalającego dotychczasowe kontakty z dzieckiem? Warto pamiętać, że ojcowie wcale nie są na straconej pozycji.

Gdy emocje biorą górę, a rodzice nie mogą dojść do porozumienia w sprawie spędzania czasu z dzieckiem, decyduje o tym sąd. To sąd ustala sposoby kontaktowania się z dzieckiem: wskazuje terminy, sposób, miejsce kontaktów oraz ich częstotliwość. Obie strony są zobligowane przestrzegać ustalonych odgórnie warunków. Jak zatem może wyglądać takie orzeczenie i czego należy się po nim spodziewać?

Co ustala sąd?

Sąd, orzekając o sposobach kontaktowania się rodzica z dzieckiem, określa wszystkie istotne szczegóły. Orzeczenie może na przykład stanowić, że ojciec ma prawo do kontaktów:

• w każdy poniedziałek, środę i piątek od 16.00 do 20.00 poza miejscem zamieszkania małoletniego, co 2 tygodnie w sobotę i niedzielę od 11.00 do 15.00, począwszy od pierwszej soboty od daty uprawomocnienia się orzeczenia z prawem zabierania dziecka poza miejsce zamieszkania;
• w ramach wakacji szkolnych dziecka, przez 1 miesiąc od 1 lipca od 9.00 do 1 sierpnia do 20.00 poza miejscem zamieszkania dziecka, w ramach zorganizowanego wypoczynku letniego;
• w latach nieparzystych: w Święta Bożego Narodzenia od 24 grudnia od 17.00 do 25 grudnia do 19.00 oraz w Święta Wielkanocne od Niedzieli Wielkanocnej od 16.00 do Poniedziałku Wielkanocnego do 19.00, zaś w latach parzystych: w Święta Bożego Narodzenia od 26 grudnia od godziny 10.00 do 1 stycznia do 18.00 oraz w Święta Wielkanocne od Wielkiego Piątku od 16.00 do Wielkiej Soboty do 19.00 poza miejscem zamieszkania dziecka.

Decyzję sądu można zmienić

Wyrok sądu rozstrzygający kwestię kontaktów z dzieckiem nie jest ostateczny. A co za tym idzie, można starać się o jego zmianę. Może to nastąpić, jeżeli wymaga tego dobro dziecka. Co prawda polskie prawo nie definiuje pojęcia dobro dziecka, jednak podpowiedzi, jak je należy rozumieć, udzielił Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 11.02.1997 r., (sygn.akt. II CKN 90/96). Zgodnie z wyrokiem pojęcie dobro dziecka obejmuje całą sferę najważniejszych spraw osobistych dziecka, przykładowo takich jak rozwój fizyczny i duchowy, odpowiednie kształcenie i wychowanie oraz przygotowanie do dorosłego życia, z drugiej zaś – ma ono wyraźny wymiar materialny. Polega on na konieczności zapewnienia dziecku środków do życia i realizacji celów o charakterze osobistym, a w wypadku gdy ma ono swój majątek, także na dbałości o jego interes majątkowy.

 Kiedy wnioskować o zmianę wyroku

Do zmiany orzeczenia sądu w zakresie kontaktów rodzica z dzieckiem może dojść, gdy od czasu prawomocnego zakończenia poprzedniej sprawy sądowej między rodzicami pojawiły się okoliczności, które wskazują, że przyjęte przez sąd rozwiązanie okazuje się być niewłaściwe, nieaktualne i tym samym sprzeczne z dobrem dziecka. Taka sytuacja może mieć na przykład miejsce, gdy:

• zaburzony jest harmonijny rozwój dziecka jest zaburzony (brak stosownej opieki, niewłaściwe wychowywanie dziecka, awantury, antagonizowanie dziecka),
• następuje utrata więzi pomiędzy dzieckiem a (ojcem) uprawnionym do kontaktów (np. dziecko nie wyraża chęci do spotkań, boi się rodzica itd.),
• orzeczona przez sąd dotychczasowa forma kontaktów jest nieadekwatna do potrzeb emocjonalnych dziecka,
• rodzic, u którego przebywa dziecko, nie respektuje dotychczasowego orzeczenia w przedmiocie kontaktów lub ma negatywny wpływ na wychowanie dziecka,
• dziecko dorasta – im dziecko starsze, tym więcej potrzebuje kontaktów z ojcem,
• następuje poprawa relacji ojca z dzieckiem.

Zmiana terminów, sposobu oraz częstotliwości kontaktów powinna wpływać pozytywnie na życie dziecka, sprzyjać jego rozwojowi i dorastaniu w odpowiednich warunkach. Jeśli zatem dotychczasowy sposób uregulowania kontaktów stoi w sprzeczności z którymkolwiek z czynników składających się na pojęcie dobra dziecka, zmiana orzeczenia może być konieczna. W takiej sytuacji należy skierować do sądu wniosek o zmianę ustalonych zasad kontaktów z dzieckiem, argumentując, że znajduje to uzasadnienie w zaistniałych okolicznościach.