Czy ktoś może pozbawić Cię prawa do kontaktów z Twoim dzieckiem? Brzmi to złowieszczo, wręcz brutalnie, ale czy to tylko hipotetyczne zagrożenie? Czy jest się czym przejmować?

To prawda, w Polsce sąd może całkowicie pozbawić rodzica prawa do kontaktu z dzieckiem. Zdarza się to jednak tylko w wyjątkowych okolicznościach, to jest w sytuacji kiedy kontakty rodzica z dzieckiem stanowią poważne zagrożenie dla dobra dziecka lub to dobro naruszają. Zagrożenie musi być poważne. Nie wystarczy zatem jakikolwiek rodzaj zagrożenia dobra dziecka. Na tej podstawie można jedynie ograniczyć kontakty rodzica z dzieckiem.

Poważne zagrożenie dobra dziecka

Kiedy mamy do czynienia z poważnym zagrożeniem dobra dziecka? Mówimy o nim wtedy, gdy dziecko ze względu na kontakty z rodzicem zaczyna naruszać prawo lub podejmuje destrukcyjne dla siebie decyzje (rzuca szkołę lub zaczyna funkcjonować w nieodpowiednim środowisku np. alkoholików czy narkomanów). O poważnym zagrożeniu mowa jest również wtedy, gdy kontakty dziecka z rodzicem będą zagrażały życiu lub zdrowiu dziecka. Chodzi tu o wszelkie formy przemocy domowej, pedofilię, niepodawanie leków, niekarmienie dziecka, niedbanie o higienę czy stosowanie kar cielesnych wobec dziecka.

Sąd może również zakazać kontaktów rodzica z dzieckiem w innych sytuacjach. Może się to zdarzyć gdy uzna, że rodzic skutecznie manipuluje uczuciami dziecka w taki sposób, że nastawia dziecko negatywnie w stosunku do drugiego rodzica lub jeśli propaguje przekonania religijne wywierające ujemny wpływ na dziecko.

Zakaz kontaktów w praktyce

Co właściwie oznacza zakaz kontaktów? Obejmuje on wszystkie formy kontaktów z dzieckiem. W przypadku gdy zakaz zostanie orzeczony wobec ojca, nie będzie miał on prawa spotykać się z dzieckiem, a podejmowanie prób kontaktu stanowić będzie naruszenie postanowienia sądu. W takiej sytuacji matka będzie mogła powiadomić policję. Sąd może zaś nakazać zapłatę oznaczonej sumy pieniężnej na rzecz osoby, pod której pieczą dziecko pozostaje.

Przed orzeczeniem zakazu kontaktów z dzieckiem można bronić się w sądzie. Warto wiedzieć, że zakazanie rodzicowi kontaktów z dzieckiem orzekane jest tylko w wyjątkowych sytuacjach. W każdej sprawie obowiązkiem sądu jest dokonywanie wnikliwych ustaleń, czy w następstwie kontaktów z dzieckiem faktycznie dochodzi do poważnego zagrożenia lub naruszenia dobra dziecka. Celem sądu będzie bowiem niedopuszczenie do tolerowania naruszeń dobra dziecka, przy jednoczesnym niezakazywaniu kontaktów w sytuacji, gdy nie dochodzi do naruszeń dobra dziecka a kontakty z drugim rodzicem powinny być utrzymywane.

W czasie ustaleń sąd przesłuchuje strony oraz świadków, korzysta z opinii rodzinnego ośrodka diagnostyczno-konsultacyjnego i kuratora środowiskowego oraz wszelkich innych równo traktowanych dowodów zgromadzonych przez strony (wiadomości e-mail, SMS-ów, filmów, zdjęć itd.). Sąd ocenia, które dowody są wiarygodne i przekonujące, a których nie należy brać pod uwagę. W każdej sprawie sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania.

Aby nie zostać objętym zakazem, kluczowe jest przedstawienie sądowi dowodów, które wskazują na brak poważnego zagrożenia lub naruszenia dobra dziecka oraz skuteczne podważanie dowodów przedstawionych przez drugą stronę,

Czas ograniczenia kontaktów rodzica z dzieckiem

Zakaz kontaktów może być orzeczony na czas określony lub nieokreślony. W większości przypadków sąd nie określa czasu trwania zakazu kontaktów. Sąd może też zmienić swoje orzeczenie w sprawie kontaktów rodzica z dzieckiem, jeśli będzie to służyć dobru dziecka. W sytuacji zatem gdy sąd orzekł pozbawienie kontaktów, a rodzic zmienił swoje zachowanie i udowodni to przed sądem ma szansę odzyskać możliwość kontaktów z dzieckiem bez żadnych ograniczeń.